Trzmiel ziemny Bombus terrestris

Trzmiele W Polsce występuje 29 gatunków trzmieli, z czego na terenach rolniczych około 12-15. Są one wydajnymi zapylaczami, często wydajniejszymi od pszczoły miodnej.

Po za tym trzmiele są niezastąpione w uprawach gatunków gdzie kwiaty mają głęboko ukryty nektar i jest on niedostępny dla pszczoły miodnej z powodu krótkich języczków ( 6-7 mm), a u trzmieli długość ta wynosi nawet do 15mm .

Trzmiele pracują w niższych temperaturach, już przy 11-12 st. C, gdy pszczoła miodna rozpoczyna pracę dopiero powyżej 15 st. C.

Ważne jest aby miały one swoje gniazda blisko plantacji ponieważ nie odlatują po pokarm daleko od gniazd, do 500 metrów. Większość z nich zakłada gniazda w ziemi, w opuszczonych norach gryzoni ( trzmiel ziemny, kamiennik, ogrodowy), część z dziuplach drzew ( trzmiel drzewny) lub w suchych kępach zeszłorocznych traw (trzmiel rudy, leśny). Dlatego w praktyce większość gniazd w krajobrazie rolniczym zakładają na miedzach, rowach,śródpolnych zadrzewieniach, przydróżkach, które często nazywane są nieużytkami, co gorsza często są niszczone i wypalane.

Jeżeli chcemy korzystać z dobrodziejstwa tych wspaniałych owadów warto w pobliżu pól zostawiać szersze pasy miedz, przydróżków, zakrzaczeń, miejsc gdzie nie będą prowadzone zabiegi środkami ochrony roślin. Po za tym warto w takich miejscach wysiewać różna gatunki kwiatów czy roślin miododajnych, kwitnących poza okresem głównych pożytków rolniczych w okolicy. Zapewni to trzmielą ciągłość pokarmu, bo nie gromadzą one większych zapasów, a każda przerwa bez pożytku hamuje ich rozwój.

Długość języczków krajowych gatunków trzmieli zestawione przez Banaszaka 1993

Trzmiel długość języczka w mm
matka robotnica
ciemnopasy (Bombus ruderatus) 15,3 10,6
drzewny ( Bombus hypnorum ) 9,2 6,7
gajowy (Bombus lucorum ) 8,5 6,4
kamiennik ( Bombus lapidarius ) 10,8 7,0
leśny ( Bombus sylvarum ) 9,3 7,1
ogrodowy ( Bombus hortorum ) 14,6 12,4
paskowany( Bombus subterraneus ) 11,6 8,8
rudonogi ( Bombus ruderarius ) 10,5 9
rudy (Bombus pascorum ) 10,6 7,9
wielkooki ( Bombus confusus ) 10,9 8,4
wrzosowiskowy ( Bombus jonellus ) 8,1 b.d.
ziemny ( Bombus terrestris ) 10,9 8,4

 

źródła:

"Sezonowy chów trzmieli" Mieczysław Biliński ; Polski Klub Ekologiczny - Kraków 2002

"Nasze trzmiele" Mirosława Dylewska; WODR Kraków, APW Karniowice