złotooki Chrysopidae

Złotooki - wszystkie gatunki tego rodzaju można zaliczyć do owadów pożytecznych z punktu widzenia ochrony roślin przed szkodnikami. Złotooki najchętniej latają o zmierzchu,

często podczas wieczornych prac w sadzie można je zauważyć w pobliżu lamp ciągnika,   przywabione światłem mogą zlatywać się też do mieszkań i budynków gospodarskich.

Złotook ma delikatne smukłe ciało, o długości około 15 mm i kolorze zielonym do żółtozielonego, skrzydła duże przezroczyste, gęsto użyłkowane. Na głowie długie cienkie różki, oraz duże mieniące się oczy. 

Jaja owalne długości około 1,5 mm., białawe, składane w pobliżu kolonii mszyc, przędziorków czy miodówek. Cechą charakterystyczną jaj złotooka jest to, że utwierdzone są grupami na liściach za pomocą cienkich, białych niteczek. Chroni to je przed niektórymi drapieżcami i pasożytami.  Przed wylęgiem larw są one prawie czarne.

Larwy jest żółtawoszara, z plamkami brunatnofioletowymi, dorosła ma około 15 mm.  Są one bardzo ruchliwe i żarłoczne,  za pomocą żuwaczek larwa przebija ciało ofiary, a następnie wysysa. Ofiarami larw złotooków są przede wszystkim mszyce i przędziorki oraz inne drobne owady o miękkim ciele, w tym drobne gąsienice motyli oraz jaja różnych innych gatunków stawonogów np. przędziorków. 

Po około 3 tygodniach larwy dorastają i przeobrażają się w poczwarki, po kilkunastu dniach z poczwarek wychodzą owady dorosłe pierwszego pokolenia. W Polsce złotook pojawia się w dwóch pokoleniach. Drugie letnie pokolenie zimuje w różnych kryjówkach, na strychach, szczelinach murów czy szczelinach okien.

Owady dorosłe złotooków odżywiają się najczęściej pyłkiem kwiatowym i nektarem,  czasami zżerają drobne owady.

W ciągu całego cyklu rozwojowego jedna larwa złotooka pospolitego niszczy przeciętnie kilkaset mszyc, lub kilka tysięcy przędziorków!

Złotooki są cennym sojusznikiem w uprawach sadowniczych i warzywniczych i odgrywa dużą rolę w biologicznym zwalczaniu szkodników, warto o tym pamiętać i ograniczać stosowanie niektórych nieselektywnych środków ochrony roślin.

 

Poniższy film przedstawia złotooka składającego jaja.

 


 

 źródła: "Pożyteczne owady" Kazimierz Wiech ; Wydawnictwo Medix Plus - 1997 

            "Owady pożyteczne" Edward Sołtys ; Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych - Warszawa 1955